Ekstradycja może dotyczyć osób fizycznych jak i przedsiębiorców, który ułożyli sobie nowe życie za granicą Polski, ale ciągną się za nimi dawne „grzechy młodości”. Przestępstwa, za które zostali skazani przez polski sąd. Analogicznie w przypadku polskiego obywatela skazanego za przestępstwa popełnione w innym państwie. Ekstradycja może również dotyczyć osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa. Grozi Ci ekstradycja z Polski lub do Polski? Jestem adwokatem specjalizującym się w sprawach ekstradycyjnych, reprezentuję podejrzanych w postępowaniach sądowych, jak i przed organami ścigania, dbając o ochronę ich praw i interesów na każdym etapie sprawy. Badam podstawy wniosku ekstradycyjnego, weryfikuję zgodność działań z przepisami prawa krajowego i międzynarodowego oraz przygotowujemy skuteczną strategię obrony przed ekstradycją.

Czym jest ekstradycja?

Ekstradycja to procedura prawna polegająca na wydaniu przez jedno państwo osoby podejrzanej lub skazanej za przestępstwo innemu państwu, które domaga się jej przekazania. Najczęściej dotyczy sytuacji, gdy dana osoba popełniła czyn zabroniony w jednym kraju, a przebywa na terytorium innego.  Ekstradycja przeprowadzana jest zarówno z uwagi na ściganie osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa,  jak i w celu wykonania kary na podstawie wydanego już wyroku sądu.

Kraje nieobjęte umową ekstradycji do Polski

Ekstradycja regulowana jest najczęściej umowami dwustronnymi lub wielostronnymi m.in. Europejskiej konwencji o ekstradycji z 13.12.1957 r. Na obszarze Unii Europejskiej, między państwami członkowskimi UE, ekstradycja realizowana jest na bazie Europejskiego Nakazu Aresztowania. Ekstradycję Polaków z Wielkiej Brytanii umożliwia obecnie Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Polska w ostatnich latach podpisała porozumienia m.in. z Argentyną, Brazylią czy Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi.

Wciąż jednak istnieją kraje, z którymi Polska nie ma formalnych umów ekstradycyjnych są to m.in. Peru, Dominikana, Paragwaj. Brak formalnej umowy nie powoduje jednakże, iż ekstradycja nie jest możliwa. Ekstradycja może się odbyć na zasadzie wzajemności a decyzja o ekstradycji mimo braku umowy może wynika z decyzji władz danego państwa.

Jak przebiega postępowanie ekstradycyjne?

Ekstradycja przebiega według kilku etapów i angażuje zarówno organy sądowe, jak i państwowe. Pierwszym krokiem w sprawach o ekstradycje jest wniosek o ekstradycję. Państwo, które chce ścigać osobę, kieruje oficjalny wniosek do kraju, w którym przebywa ścigany (zazwyczaj przez kanały dyplomatyczne lub Interpol). Na bazie wniosku może dojść do zatrzymania osoby ściganej. Jeśli osoba ścigana przebywa na terytorium danego kraju, może zostać tymczasowo aresztowana na potrzeby postępowania ekstradycyjnego. Po zatrzymaniu analizuje się przesłanki do ekstradycji z Polski. Prokurator przekazuje wniosek otrzymany od zagranicznych organów ścigania do sądu okręgowego, sąd stwierdza czy przesłanki formalne zostały spełnione i czy ekstradycja jest dopuszczalna. Po ocenie sądu to Minister Sprawiedliwości podejmuje decyzję o ekstradycji.  Orzeczenie sądu okręgowego może być zaskarżone do sądu apelacyjnego. Ostatnim krokiem jest przekazanie osoby – jeśli ekstradycja zostanie zatwierdzona, następuje ustalenie terminu i sposobu przekazania osoby władzom państwa wzywającego.

Kiedy nie jest możliwa ekstradycja?

Ekstradycja nie zawsze jest możliwa – polskie prawo i umowy międzynarodowe przewidują szereg przesłanek, które mogą ją wykluczać. Do najważniejszych należą:

• Brak podwójnej karalności – czyn, za który ścigana jest osoba, musi być przestępstwem zarówno w Polsce, jak i w państwie wzywającym.
• Charakter przestępstwa – ekstradycja nie jest dopuszczalna w przypadku przestępstw politycznych o charakterze bezprzemocowym.
• Ryzyko naruszenia praw człowieka – odmowa nastąpi, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że w państwie wzywającym osoba mogłaby być narażona na tortury, nieludzkie traktowanie, prześladowania lub niesprawiedliwy proces.
• Zasada ne bis in idem – jeśli osoba była już prawomocnie osądzona w Polsce lub innym kraju za ten sam czyn, nie można jej ponownie wydać.
• Brak wzajemności – wydanie może być odrzucone, gdy państwo wnioskujące o wydanie nie zapewnia wzajemności w sprawach ekstradycji.
• Przedawnienie – gdy przestępstwo uległo przedawnieniu według prawa polskiego lub prawa państwa wzywającego.
• Interes państwa polskiego – nawet jeśli sąd uzna ekstradycję za dopuszczalną, Minister Sprawiedliwości może odmówić jej z przyczyn politycznych lub humanitarnych.

Po co Ci adwokat?

Jeśli grozi Ci wydanie do innego kraju, zapewniam pełne wsparcie i ochronę Twoich praw na każdym etapie postępowania. W ramach usług adwokata oferuję:

• Sprawdzę wniosek ekstradycyjny i ocenię, czy spełnia on wszystkie wymogi prawne.
• Zidentyfikuję przeszkody do wydania, takie jak ryzyko prześladowań czy niesprawiedliwego procesu.
• Przygotuję strategię obrony dostosowaną do Twojej sytuacji.
• Będę reprezentować Cię przed sądem i walczyć o korzystne dla Ciebie rozstrzygnięcia.
• Złożę odwołania od niekorzystnych decyzji i wykorzystam wszystkie dostępne środki prawne.
• Zwrócę się do Ministra Sprawiedliwości, przedstawiając argumenty przemawiające przeciwko Twojemu wydaniu.
• Zajmę się sprawami zabezpieczającymi, dążąc do uchylenia lub złagodzenia aresztu.
• Będę w kontakcie z Twoją rodziną i na bieżąco informować o przebiegu sprawy.
• Doradę także w kontekście prawa międzynarodowego, abyś wiedział, jakie konsekwencje może mieć ewentualna ekstradycja.

Kim jestem?

Michał Walczak. Adwokat przy Wielkopolskiej Izbie Adwokackiej w Poznaniu.

Specjalista w zakresie krajowego i międzynarodowego postępowania karnego, w tym spraw związanych z krajowym i europejskim nakazem aresztowania. Posiada doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych. W przedmiocie krajowego prawa karnego do jego zainteresowań należą także przestępstwa gospodarcze (white-collar crimes). Zapraszam do biura Kancelarii przy ulicy Działowej w Poznaniu lub 1 Maja w Koninie.

m.walczak@lipinskiwalczak.pl
+48 609 087 121